Wat is dyslexie

Dyslexie betekent letterlijk niet kunnen lezen. Met dyslexie bedoelt men dan lees- en spellingsproblemen. Officieel wordt dyslexie in Nederland aangeduid als “ een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en /of spellen op woordniveau”.

Hardnekkig is een belangrijk kenmerk van dyslexie, niet alleen bij het leren spellen maar ook bij het snel en vlot kunnen lezen. Het protocol Leesproblemen en dyslexie geeft adviezen hoe de school deze kinderen kan begeleiden en ondersteunen. Ruim de helft van de kinderen gaat met deze hulp snel en goed vooruit. Is het kind ondanks de extra hulp aan het eind van groep 3 niet vooruit gegaan, dan is dit een signaal dat er sprake kan zijn van dyslexie. Het is dan raadzaam een extern deskundige te raadplegen.

Diagnostisch onderzoek
Het onderzoek naar dyslexie bestaat uit een aantal onderdelen die soms twee, soms drie dagdelen in beslag nemen.

1. De verwijzing vanuit het onderwijs
2. Het verzamelen van reeds beschikbare diagnostische informatie
3. Intake gesprek mat de ouders
4. Diagnostisch onderzoek van het kind
5. Evaluatie, rapportage en informeren van betrokken partijen

Verwijzing
Bij de verwijzing uit het onderwijs rapporteert de school over de geconstateerde lees- en spellingsproblemen, wat er aan gedaan is, wat daarvan de resultaten waren, waarom men denkt dat er sprake is van dyslexie (bijvoorbeeld ‘zit in de familie’) en of er nog andere leerproblemen zijn.

Intakegesprek
In het intakegesprek wordt de rapportage van het onderwijs met de ouders besproken en worden vragen gesteld over de gezondheid en het (emotioneel) functioneren van het kind en welke invloed de leesproblemen hebben op het kind en het gezin. Ook wordt besproken wat het aandeel van de ouders kan zijn bij de aanpak van leesproblemen.

Diagnostisch onderzoek
Het onderzoek wordt uitgevoerd met betrouwbare testen. Eerst wordt het niveau van lezen en spellen bepaald. Daarna wordt onderzoek gedaan naar vaardigheden waarop kinderen met dyslexie uitvallen, zoals dyslexie indicatoren. Er wordt zowel op nauwkeurigheid als op snelheid van woordherkenning getest.

Ook wordt de algemene intelligentie bepaald, als dat nog niet eerder is gedaan, en wordt onderzocht of er eventuele problemen zijn die regelmatig met dyslexie samen voorkomen, zoals auditieve waarnemingsproblemen, visuele waarnemingsproblemen, ADHD of rekenproblemen.

Daarna worden de gegevens geanalyseerd en volgt de conclusie.

Conclusie

1. De deskundige komt na het onderzoek tot een van de volgende vier conclusies:
2. Lichte dyslexie, waarvoor begeleiding op school volstaat
3. Ernstige dyslexie waarvoor begeleiding op school volstaat
4. Complexe problematiek waarvan dyslexie een onderdeel uitmaakt
5. Ernstige dyslexie , waarvoor speciale behandeling nodig is.

Bij conclusies 1 en 2 wordt terugverwezen naar het onderwijs. Bij conclusie 3 wordt doorverwezen naar de GGZ en bij conclusie 4 wordt er een behandelindicatie gegeven.

Dyslexieverklaring
Wanneer dyslexie is vastgesteld, hoort bij het rapport van de deskundige ook een dyslexie verklaring. Dit betekent dat uit psychodiagnostisch onderzoek is gebleken dat bij de betrokkene dyslexie is vastgesteld.

Kwalificatie dyslexie deskundige
Psychologie Praktijk Elly van der Ende is gekwalificeerd voor het uitvoeren van psychodiagnostisch onderzoek en het afgeven van een dyslexieverklaring.

Faciliteiten
De dyslexieverklaring geeft recht op verschillende faciliteiten in het onderwijs. Ook kunnen scholen zelf een aantal voorzieningen en hulpmiddelen toestaan. Standaard faciliteiten zijn:

• verlenging van examentijd (met hoogstens 30 minuten)
• vergroting lettertype van de opgaven ( hoewel deskundigen het nut hiervan betwijfelen)

Daarnaast kan de school op aanwijzing diverse specifieke hulpmiddelen en faciliteiten toestaan uit het deskundigenrapport.

Dyslexiepas of kaart
Op een dyslexiepas of kaart worden de voorzieningen genoemd waar de leerling na overleg met de dyslexiecoördinator recht op heeft.

Geldigheid
Een dyslexieverklaring is onbeperkt geldig. Als de situatie van een kind verandert, kan wel een aanpassing van de adviezen over hulpmiddelen nodig zijn. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de overgang van basis naar voortgezet of gespecialiseerd onderwijs. De deskundige geeft hierover advies en hoeft dan niet het hele onderzoek naar dyslexie over te doen.